طراحی آموزشی

برای دانشجویان کارشناسی ارشد

....................نظر نهایی استاد در باره کارعملی طراحی برنامه ریزی درسی.............

پیشنهاد نهایی در مورد طراحی برنامه ریزی درسی

 

        سلام دانشجویان عزیز، بنده خیلی خوشحال هستم که شما در باره ی طراحی برنامه ریزی درسی فکر می کنید و تا کنون ایده هایی را ارایه کرده اید. انجام این کار عملی، قالب و فرمت خاصی نمی تواند داشته باشد. آنچه در اینجا ارایه می شود، الگویی است که به قول آیزنر به عنوان یک فعالیت بیانگر تلقی شود که چهارچوب های اساسی را معرفی می نماید و امیدوارم مورد توجه قرار گیرد و شما دوستان را در انجام این کار یاری دهد:

1.      ترجیحاً سه درس از کتابهای پایه ششم ابتدایی را انتخاب کنید ( البته می توانید ازکتابهای سایر پایه ها نیز استفاده کنید ).

2.      با توجه به درس های ذکر شده به طراحی "متن درس" و "کتاب راهنمای معلم" برای آنها بپردازید.

3.      لازم است که ابتدا متن درس و کتاب راهنما آنها را دقیقاً مطالعه نمایید چون شما می خواهید اقدام به نگارش کتاب دانش آموز و راهنمای تدریس برای آنها بپردازید.

4.      کتاب راهنمای شما بایستی دارای بخش های زیر باشد:

الف- نکته اول و کلی اینکه کتاب راهنما بایستی دارای سه منبع ارزشی و کلی (دانش علمی، دانش آموز و جامعه) و عناصر نه گانه برنامه درسی باشد. شما بایستی سه منبع ارزشی را در متن کتاب راهنما ذکر کنید که در ارتباط با هر بخش چه مواردی را مورد توجه قرار داده اید. مثلاً به منبع "جامعه" چگونه توجه می کنید و چه نکاتی را در تبیین اهداف و سایر عناصر در باره آن لحاظ می کنید.

ب- تمام عناصر نه گانه برنامه درسی با توجه به دیدگاه کلاین(هدف، محتوا، فضا، زمان و....) در کتاب راهنما لحاظ کنید و مورد به مورد توضیح دهید. حالا در مورد عناصر برنامه درسی توضیح می دهم:

ب -1    اهداف خودتان را به صورت کلی، رفتاری، حل مساله و فعالیت بیانگر برای معلمین بیان کنید. مثلا در مورد درس خانواده در پایه چهارم:

نمونه هدف کلی: دانش آموز با مفهوم خانواده آشنا شود.

نمونه هدف رفتاری : مفهوم خانواده را با یک جمله از خودش بنویسد.

نمونه هدف حل مساله: اگر پدر و مادر از درس شما راضی نباشند، چه وظیفه ای نسبت به آنها دارید؟

نمونه فعالیت بیانگر: با اعضای خانواده در یک جا بنشینید و دو سئوال در مورد وظایف خانواده از آنها بپرسید و بنویسید.

همچنین لازم است که هدف های دانشی، مهارتی و نگرش را به صورت مجزا توجه نمایید(با ذکر سطح آنها از دیدگاه بلوم).

ب 2   محتوای مکتوب و محتوای شفاهی (به ویژه چون در کتاب دانش آموز وجود ندارد) را توضیح دهید.

ب -3   بقیه عناصر برنامه درسی را نیز یا به صورت مجزا و یا در قالب روش تدریس بیان کنید. لازم به ذکر است که این عناصر بایستی مشخص شود که مثلاً برای "فضا" چه پیشنهادی دارید.

ب 4    چگونگی اعمال سازماندهی عمودی و افقی را به طور مشخص بیان کنید. این مورد را می توانید به صورت مجزا و یا در قالب روش های تدریس بیان کنید. توجه داشته باشید که نوع و یا انواع سازماندهی عمودی(عینی به ذهنی ، حل مساله و.....) و همچنین نوع و یا انواع سازماندهی افقی(موازی، بین رشته ای، فرا رشته ای ....) بایستی به صورت مشخص برای معلم تبیین شود. اطلاع معلم از آنها باعث یادگیری معنی دار و نیز خلاقیت فراگیر و معلم می شود.

5.      کتاب دانش آموز بایستی چگونه باشد؟

الف- نمونه کتاب دانش آموز در دسترس شماست و می توانید از آن الگو برداری کنید. البته توجه داشته باشید که کتاب فعلی "وحی منزل" نمی باشد و شما می توانید با توجه به توانمندی های خودتان کتاب جدیدی طراحی نمایید.

ب- بخش های هر درس مثلاً شامل عنوان، متن درس، سئوال های پایانی، تمرین، کتاب کار، تصویر و ...می باشد. البته شما می توانید مثلا به جای استفاده از عبارت و یا یک جمله برای معرفی عنوان، از یک سئوال و یا تصویر برای آن استفاده کنید.

ج- کتاب درسی همان نسخه اجرایی کتاب راهنمای تدریس می باشد، بنابراین سه منبع ارزشی و عناصر بایستی در این کتاب لحاظ شود. دانشجویان توجه کنند که کتابهای جدید بیشتر شامل تمام عناصر برنامه درسی می باشد، نه اینکه صرفاً حاوی محتوا باشد.

د- بایستی بین کتاب راهنمای تدریس و کتاب دانش آموز هماهنگی کاملی برقرار شود.

 

توصیه های نهایی:

1-   فصل های مربوط به طراحی برنامه درسی از کتاب نظرگاهها...  دکتر مهر محمدی و همکاران، و  کتاب راهنمای عمل ...دکترحسن ملکی در باره طراحی عمودی و افقی را به دقت مطالعه کنید.

2-   مطالب را در کلاس به سمع و نظر استاد برسانید و ویرایش و تکمیل نمایید.

3-   از همکاران خبره آموزش و پرورش و اساتید ذیربط کمک بگیرید .

 

درود برشما

بریان ترسی:  زندگی شما بازتاب افکارتان است، اگر افکارتان را تغییر دهید، زندگی شما دگرگون می شود.....

 

شیخ زاده

31 فروردین 92

 

 

 

+ نوشته شده در  شنبه سی و یکم فروردین 1392ساعت 11:57  توسط   | 

سخن آغازین

با سلام به دانشجویان محترم

بنده در این وبلاگ چند نمونه کار دانشجویان کارشناسی در مورد سازماندهی افقی و عمودی را قرار دادم. البته بایستی به شما بگویم اینها کارهای کاملی نمی باشند، اما خواستم بدانید که کار بایستی در چه حد و زمینه ای باشد.  سه فصل در باره طراحی برنامه درسی داشتیم و صحبت نمودیم، بنده از شما می خواهم که این سه فصل را دقیقاً مطالعه کنید و نمونه ای از طراحی برنامه درسی را بنویسید و در کلاس به بنده ارایه کنید، تا بتوانیم در باره آنها بحث کنیم.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392ساعت 18:48  توسط   | 

سازماندهی فرارشته ای

سازماندهی فرارشته ای

 

 

 

 

 

سازماندهی فرارشته ای

 

 

 

-کتاب هدیه های آسمانی

-کتاب بخوانیم ،درس مثل گل

-کتاب ریاضی ،جمع 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

هدیه ای از خدای مهربان

                   علی گریه می کرد،با عجله وارد اتاق شدم و گهواره را تکان دادم وقتی من را دید شروع به خندیدن کرد.

                   علی برادر کوچک من است، من علی را دوست دارم برایش شعر می خوانم و از او مواظبت می کنم.

                   ما در خانه 3نفر بودیم من، مادرم و پدرم و حالا که علی بدنیا آمده 4نفر شده ایم.

                   روزی به مادرم گفتم: علی را بیشتر دوست دارید یا من را؟

                   مادرم گفت:تو و علی بهترین هدیه هایی هستید که خدای مهربان برای من و پدرت داده است. بعد مادرم

                   دستهایش را بالا برد و گفت: خدایا تو را شکر می گوییم که فرزندانم را برای من هدیه داده ای.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

J                 بسم الله الرحمن الرحیمتعتتاتاااابسم اگوش کن و بگو

 

 

 

1.              خدای مهربان چه چیزهایی را به ما هدیه داده است؟

....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

2.              آیا شما از کسانی که به شما هدیه داده اند تشکر می کنید؟

....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

3.              آیا شما می توانید از بچه های کوچکتر مواظبت کنید؟

....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

J        به دوستانت بگو.

اگر شما یک برادر کوچک داشتید چگونه از او مواظبت می کردید؟

.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

J                 بنویس از چه چیز هایی باید ازخدای مهربان تشکر کنیم؟

.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

J                 شما در خانه چند نفر هستید اسم های آنها را بنویس؟

.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

 

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392ساعت 18:40  توسط   | 

سازمان دهی عمودی 4

 

 

سازماندهی عمودی

 

 

 

 

کتاب علوم، سال اول - تا پنجم ابتدائی

و کتاب تعلیمات اجتماعی ( سال سوم تا پنجم ) ابتدائی.


 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

موضوع جانوران ( سازماندهی عمودی )

 

 

 

 

موضوع جانوران – سال اول                 از مسأله تا کشف

                                                      از کل به جز

                                                      از عینی به ذهنی             

                             ساده به مشکل

 

 

موضوع جانوران – سال دوم                 از مسأله تا کشف

                                                      از کل به جز

                                                      از عینی به ذهنی             

                                                      مارپیچی

 

 

موضوع جانوران – سال سوم                از مسأله تا کشف

                                                      از کل به جز

                                                      از عینی به ذهنی             

                            ساده به مشکل

 

 

موضوع جانوران – سال چهارم             از جز به کل

                                                     از مسأله تا کشف

 

 

 

 

 

موضوع جانوران – علوم سال اول

 

 

1- از مسأله تا کشف

در کتاب علوم سال اول ( در بخش جانوران ) با استفاده از طرح سؤالاتی از دانش آموزان خواسته شده تا در مورد جانوری که پوست دارند صحبت کنند و هر چه که در مورد جانوران مورد علاقه ی خود می دانند صحبت کنند.. برای رسیدن به جواب معلم باید آنها را راهنمایی کند تا به هدف معین برسند.

 

 

2- از کل به جز

در بخش جانوران کتاب علوم سال اول، ابتدا به صورت کلی مفاهیمی که مربوط به شکل و اندازه ی جانئوران است و این که جانوران بعضی گیاه خوار و گوشت خوار هستند ارائه شده است سپس از دانش آموزان خواسته شده که در مورد تفاوت و شباهت و جزئیات و زندگی جانوران بحث و گفتگو نمایند.

 

 

3- از عینی به ذهنی

در بخش جانوران کتاب علوم سال اول، تصاویری از قبیل غذای جانوران، حرکت کردن آنها و ... به دانش آموزان ارائه شده است تا دانش آموزان با توجه به تصاویر به مفاهیمی چون گوشت خوار - گیاه خوار – لانه برسند.

 

 

 

4- مارپیچی

بخش جانوران کتاب علوم سال اول، از مارپیچی نیزسازماندهی شده است. به این صورت که ابتدا در مورد جانور مورد علاقه ی دانش آموزان که متموس تر است، سپس مفاهیم گوناگونی چون اندازه و شکل جانوران – حیوانات اهلی و وحشی - گیاه خواری و گوشت خواری – چگونگی شکار کردن و فرار کردن – لانه سازی – مهاجرت و فواید آنها آمده است که بصورت ( ساده مشکل ساده ) آمده است.

 

 

 

 

 

 

 

موضوع جانوران – علوم سال دوم

 

 

1- از مسأله تا کشف

از علوم سال دوم در بخش مربوط به جانوران، با استفاده از طرح سؤالاتی در مورد زندگی در جنگل و این که چرا در جنگل جانوران زیادی زندگی می کنند؟

- چه جانورانی در آب زندگی می کنند؟

- چه جانورانی در آب و خشکی زندگی می کنند؟

- چه جانورانی در بیابان زندگی می کنند؟

- چرا در بیابان جانور و گیاه کم است؟

- چه جانورانی در شهر یا محل زندگی شما وجود دارند؟

دانش آموز را به تلاش واداشته تا دانش آموزان خودشان به نتیجه برسند. در این میان معلم وظیفه راهنمایی و هدایتگر دانش آموزان را بر عهده دارد تا آنها را به نتیجه برساند.

 

2- از کل به جز

علوم سال دوم بخش جانوران به گونه ای طرح ریزی شده است که ابتدا مفاهیم کلی مانند زندگی در جنگل - زندگی در آب - زندگی در بیابان - زندگی در شهر و روستا – و محیط زندگی آمده است سپس از دانش آموزان خواسته شده است که در مورد هر یک از اینها بحث و گفتگو نمایند و هر یک را دسته بندی کنند.

 

3- از عینی به ذهنی

در کتاب علوم سال دوم بخش جانوران، تصاویری به دانش آموزان ارائه شده است. در مورد جنگل و آب و بیابان - شهر و روستا و محیط زندگی. سپس از آنها خواسته شده است که با توجه به تصاویر هر یک از خصوصیات مربوط به زندگی در آن محل را توضیح دهد.

 

4- مورد پیشنهادی برای علوم سال دوم

بهتر بود که محیط زندگی این بخش بصورت ساده به شکل طرح ریزی می شد. ابتدا مفاهیم مربوط به - شهر و روستا سپس زندگی در آب - زندگی در خشکی - زندگی در جنگل و زندگی در بیابان سازماندهی می شد چون اینگونه ملموس تر و قابل فهم تر می شد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

موضوع جانوران – کتاب علوم سال سوم       ( نیازهای جانوران )

 

 

1- از کل به جز

در کتاب علوم سال سوم، ابتدا مفاهیم کلی در مورد نیازهای جانوران  SHAPE  \* MERGEFORMAT

نیاز به

آب

نیاز به

همکاری

 

نیاز به هوا

نیاز به غذا

نیاز به لانه

نیاز به جای مناسب

 

آمده است، سپس هر قسمت به مفاهیم جز تر تقسیم شده است. به این صورت که مثلاً در نیاز به جای مناسب خرس قطبی باید در جای سرد و ماهی در آب و ... آمده است. ابتدا گفته شده که همه ی جانوران باید در جای مخصوص و مناسب خود زندگی کنند، سپس جزء ، جزء جای زندگی مربوط به هر حیوان آمده است و یا نیاز به غذا: که در این قسمت ابتدا بصورت کلی آمده است که همه ی جانوران برای رشد و حرکت به غذا احتیاج دارند، سپس تفاوت غذای جانوران را ارائه داده است.

 

2- از مسأله تا کشف

در کتاب علوم سال سوم بخش جانوران، با طرح سؤالاتی در مورد خواب زمستانی و فرق آن با خواب معمولی آمده است. و از دانش آموزان خواسته شده است که خودشان به تفاوت خواب معمولی و زمستانی – و حیواناتی که خواب زمستانی دارند، و مهاجرت می کنند برسند. معلم نیز نقش هدایتگر و هدایت کننده ی دانش آموزان را بر عهده دارد.

 

3- از عینی به ذهنی

در کتاب علوم سال سوم ( بخش جانوران ) بصورت عینی به ذهنی نیز طرح ریزی شده است. به این صورت که تصاویری مربوط به جانوران آمده و از دانش آموزان خواسته شده است در مورد تصاویر به مفااهیمی که مورد هدف کتاب است برسند. مثلاً در مفهوم نیاز به همکاری تصاویری مربوط به مورچه و زنبور آمده، دانش آموزان با توجه به مفهوم نیاز به همکاری می رسند. همچنین تصاویری مربوط به تفاوت دندان های یک گیاه خوار با گوشت خوار آمده، دانش آموزان با نگاه کردن به تصاویر به تفاوت شکل های یک گیاه خوار و گوشت خوار پی می برند.

 

 

 

 

4- ساده به مشکل

در کتاب علوم سال سوم ( بخش جانوران ) بصورت از ساده به مشکل طرح ریزی شده است. به این صورت که ابتدا مفاهیم نیاز به جای مناسب - نیاز به لانه - نیاز به غذا - نیاز به هوا - نیاز به آب و نیاز به همکاری آمده است.

چون نیاز به جای مناسب برای دانش آموزان ملموس تر نسبت به قسمت های دیگر است اول آمده و به همین ترتیب ادامه یافته است.

 

 

 

موضوع جانوران – سال چهارم            ( ساختمان بدن موجودات زنده )

 

 

1- از کل به جز

کتاب علوم سال چهارم ( بخش جانوران ) از کل به جز است. به این ترتیب که ابتدا مفاهیم کلی در مورد ساختمان بدن موجودات زنده آمده است. سپس به مفاهیمی چون سلول – ساختمان سلول – شکل و اندازه ی سلول آمده است.

 

2- از مسأله تا کشف

کتاب علوم سال چهارم ( بخش جانوران ) با طرح سؤالاتی در مورد تفاوت موجودات زنده و غیر زنده از دانش آموزان خواسته شده است که به این تفاوت دست پیدا کنند. معلم نقش هدایت کننده را دارد و دانش آموزان خودشان باید با تفکر اتوایی – شبیه سازی – و روش گانیه – به این تفاوت ها برسند.

همچنین آزمایشاتی که در کتاب آمده است دانش آموزان را به ساختمان سلول –  شکل و اندازه ی سلولها آشنا می کند. و دانش آموزان خودشان به مفاهیم مذکور با آزمایشات و سؤالات طرح ریزی شده می رسند. . معلم فقط نقش هدایتگر دارد.

 

3- از عینی به ذهنی

کتاب علوم سال چهارم موضوع  جانوران بصورت عینی به ذهنی آمده است.

تصاویری مربوط به موجودات زنده و غیر زنده، ساختمان سلول – شکل و اندازه ی سلول آمده است. دانش آموزان با استفاده از تصاویر مربوطه به مفاهیم اساسی می رسند.

 

4- از ساده به مشکل

کتاب علوم سال چهارم موضوع  جانوران از ساده به مشکل سازماندهی شده است.

به این صورت که ابتدا در مورد موجودات زنده و غیر زنده – سپس سلول - ساختمان سلول – اندازه و شکل سلول آمده است.که این مفاهیم از ساده به مشکل طرح ریزی شده است.

 

 

 

 

 

موضوع جانوران – سال پنجم              ( جانوران ساده )

 

 

1- از مسأله تا کشف

علوم سال پنجم بخش جانوران که مربوط به جانداران ساده چون باکتری ها – ویروس ها – قارچ ها و ... است. با طرح سؤالاتی از دانش آموزان خواسته شده در مورد عکس یک باکتری که در کتاب آمده در مورد خصوصیات آن جاندار بحث و گفتگو نمایند.

همچنین با طرح آزمایشی ، از دانش آموز خواسته شود با استفاده از میکروسکوپ، موجودات ریزی که در آب است را ببینند و در مورد آنها صحبت کنند و به این نتیجه برسند که به جز جانوران و گیاهان موجودات ریزی نیز وجود دارند که با هدایت معلم به مفهوم باکتری ها می رسند.

 

2- از عینی به ذهنی

کتاب علوم سال پنجم موضوع جانوران ( بصورت عینی به ذهنی ) طرح ریزی شده است.

به این صورت که عکس باکتری جلبک، اندازه و شکل آنها – 3 گروه اصلی باکتری ... آمده است. و دانش آموزان با استفاده از تصاویر به مفاهیم فوق می رسند.

 

3- از کل به جز

کتاب علوم سال پنجم موضوع جانوران از کل به جز طرح ریزی شده است. به این صورت که ابتدا مفاهیم کلی مثل جانداران ساده 

باکتری ها

 

جلبک ها

 

قارچ ها

 
 

 

 

 

 

 

 


آمده است. سپس مفاهیم جزی مثل شکل و اندازه ی باکتری، قارچ ها، جلبک ها – انواع باکتری ها، قارچ ها، جلبک ها، فواید و زیان آنها، تولید مثل آنها آمده است.

 

4-شیوه ی سازماندهی بر اساس ساختار دانش

موضوع جانوران کتاب علوم سال پنجم بر اساس ساختار دانش آموزان طرح ریزی شده است. به این گونه که دانش آموزان در سالهای قبل در مورد ویژگی های موجود زنده مانند: تولید مثل، نیاز به جایی برای زنده ماندن و ... اطلاعاتی کسب کرده اند. حال با توجه به ساخت شناختی قبلی که دارند، می توانند در وزرد ویژگی های جانداران ساده نیز به مفاهیم اساسی دست پیدا بکنند.

 

 

 

 

 

موضوع حکومت اسلامی سال سوم کتاب اجتماعی

 

 

1- جز به کل

در کتاب تعلیمات اجتماعی سال اول، موضوع انقلاب اسلامی و چگونگی تشکیل آن بصورت جز به کل آمده است.

به این صورت که ابتدا در درس مفاهیمی چون موزه ی سعد آباد – رژیم شاهنشاهی – ظلم خانواده ی سلطنتی – ثروت های رژیم سلطنتی – کاخ نشینی – امام خمینی – رهبری – شهیدان - انقلاب جمهوری اسلامی و حکومت اسلامی آمده است.

حکومت اسلامی

شهیدان

 

 

 

 

 

 

 


رهبری

Oval: رهبری

رژیم شاهنشاهی

Oval: رژیم شاهنشاهی

ظلم رژیم شاهنشاهی

Oval: ظلم رژیم شاهنشاهی

کاخ سعد آباد

Oval: کاخ سعد آباد                                            

 

 

کاخ نشینی

امام خمینی

Oval: امام خمینی
Oval: کاخ نشینی
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


2- از ساده به مشکل

ابتدا بصورت سفر آقای هاشمی به کاخ و موزه ی سعد آباد شروع شد. سپس در مورد کاخ و کاخ نشینی و ظلم رژیم - امام خمینی و رهبری و شهیدان انقلاب و حکومت اسلامی صحبت شده است که این مفاهیم رفته رفته مشکل تر می شوند. تا آخر دانش آموزان به مفهوم حکومت اسلامی رسیدند.

 

3- از عینی به ذهنی

در کتاب تعلیمات اجتماعی سال سوم با توجه به تصاویری که در کتاب آمده است دانش آموز با کاخ و زندگی خانواده ی سلطنتی آشنا می شود. همچنین با پوسترهایی از موزه یا گردش علمی از موزه می تواند از تفکر عینی به ذهنی می رسد.

 

 

 

تعلیمات اجتماعی سال چهارم

 

 

1- از مسأله تا اکتشاف

در کتاب تعلیمات اجتماعی سال چهارم با نشان دادن یک عکس از کعبه و یا طرح سؤالی که به نظر شما چرا درس امت اسلامی، عکس مراسم حج در کعبه انتخاب شده است؟ دانش آموزان را به مفهوم امت اسلامی می رساند. دانش آموزان با بحث کردن خودشان به این مفهوم می رسند و معلم نقش هدایتگر را بر عهده دارد.

 

2- از کل به جز

در کتاب تعلیمات اجتماعی سال چهارم درس هشتم ابتدا مفهوم امت اسلامی آمده است. پس مفهوم خدای واحد  پیامبر - مسلمانان - کتاب آسمانی ( قرآن ) و قبله آمده است.

 

3- از عینی به ذهنی

در درس هشتم با نشان دادن تصویر کعبه، دانش آموزان با مفهوم امت اسلامی و کعبه واحد، خدای واحد ، پیامبر واحد و کتاب آسمانی واحد آشنا می شوند.

 

 

 

تعلیمات اجتماعی سال پنجم   ( در جامعه ی اسلامی حکومت چه وظیفه ای دارد؟ )

 

 

1- از مسأله تا اکتشاف

در درس چهارم تعلیمات اجتماعی سال پنجم، نویسنده با طرح سؤالی، وظیفه ی حکومت اسلامی را می پرسد؟

دانش آموزان با بحث و گفتگو در این مورد به مفهوم فوق می رسند و معلم نقش هدایت کننده و هدایتگر را دارد.

 

2- از کل به جز

در این درس دانش آموزان با مفهوم وظیفه ی حکومت اسلامی آشنا می شوند. پس به مفاهیم جزئی تر مانند پاسداری از اسلام – نگهبانی از اسلام – آموزش و پرورش و بهبود زندگی مردم را یاد می گیرند.

 

 

 

مفهوم وظیفه ی حکومت اسلامی

 

 

 

 


پاسداری از اسلام           نگهبانی از اسلام           آموزش و پرورش           بهبود زندگی مردم

 

 

 

3- از عینی به ذهنی

در درس چهارم تعلیمات اجتماعی سال پنجم، دانش آموزان با کمک تصاویری که در کتاب آمده است با مفاهیم وظایف جامعه ی اسلامی مانند پاسداری از اسلام – نگهبانی از اسلام – آموزش و پرورش و بهبود زندگی مردم آشنا می شوند.

مثلاً با تصاویری که در قسمت بهبود زندگی مردم آمده است، دانش آموزان یاد می گیرند که پول -  ایمنی – کشاورزی و صنعت باعث بهبود زندگی مردم می شوند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پایان

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392ساعت 18:33  توسط   | 

سازمان دهی عمودی 3

سازماندهی عمودمی

در درس پایه سوم به خانواده و اعضای خانواده همچنین به تعداد آنها اشاره شده است و همچنین طرز برخورد اعضای خانواده با یکدیگر که چگونه باهم رفتار کنند به همدیگر احترام بگذارند و به یکدیگر محبًت نشان دهند و همچنین به همکاری اعضای گروه که چگونه با یکدیگر تعامل داشته باشند و چگونه به یکدیگر کمک کنند .

از کل به جز

چون تعلیمات اجتماعی در پایه سوم برای اولین بار برای کودک تدریس می شود مفهوم خانواده به صورت کلی ارایه شده است و سپس به اعضای گروه و ، وظایف آنها و نحوه مشارکت او تعامل با یکدیگر اشاره شده و این باعث می شود که فراگیر به مفهوم خانواده پی ببرد .

عینی به ذمنی

در درس اول پایه سوم موضوع با یک تصویر عنوان شروع شده که عکس اعضای خانواده هاشمی را کشیده که عکس آقای هاشمی و خانمش و بچه ها را کشیده و برای بچه کاملاً واضح و روشن است چون بچه ها نیز در خانواده خودش میبینند که آنها هم مثل این تصویر از پدر و مادر و خواهر و برادر تشکیل شده و در تصویر دوم نیز چگونگی همکاری اعضای خانواده با یکدیگر که چگونه به یکدیگر کمک و یاری برسانند تا مشکلشان حل شود و همچنین مفهوم تعلم نیز وجود دارد که افراد باید چه در محیط خانه و چه در محیط اجتماعی نظم و انضباط را یادبگیرند پس در این درس اصول عینی به ذهنی رعایت شد. و فراگیر مفهوم خانواده را بصورت عینی درک می کنند .

اصول با توجه به نیاز فراگیر 

این درس با توجه به نیاز فراگیر طراحی شده چون کودک نیاز دارد که بفهمد مفهوم خانواده یعنی چه ؟

به چه چیز خانواده گفته می شود ؟ و مدام کنجکاو اوست که بفهمد در خانواده مسئول اصلی کیست ؟

چه کسی هزینه زندگی را تأمین می کند و آن را اداره می کند .

چهارم ابتدایی تعلیمات اجتماعی ( مدمی ) درس اول موضوع خانواده

هر یک از ما عضو خانواده هستیم خانواده چگونه تشکیل می شود خانواده با ازدواج زن و مرد به وجود می آید تولد فرزندان تعداد افراد خانواده بیشتر می شود . در بعضی از خانواده پدر بزرگ و مادر بزرگ نیز در کنار پدر و مادر و فرزندان زندگی می کنند . بعضی از خانواده ها کم جمعیت و بعضی پر جمعیت اند خانواده هایی که بیش از دو فرزند دارند در گروه خانواده های پرجمعیت هستند . پدر و مادرنیاز های ما ار برطرف می کنند و با محبت و فداکاری برای آسایش و تربیت ما تلاش می کنند . خانواده هایی که پرجمعیت تند مشکلات بیشتری نسبت به خانواده های کم جمعیت دارند .

درس دوم زندگی خانوادگی پایه چهارم

در خانواده هر کس وظیفه ای دارد معمولاً پدر در بیرون از خانواده کار می کند و وظیفه دارد نیاز های اعضای خانواده را تهیه کند و مادر علاوه بر کار خانه ممکن است در بیرون از خانواده نیز کار کنند در واقع نوعی همکاری با پدر خانواده انجام می دهد در روش ها زنان در کار کشاورزی و کار های دیگر به پدران کمک می کنند فرزندان نیز در خانواده درس می خوانند و در کارهای خانه به پدر و مادر خود کمک می کنند پس خانواده در تربیت ما نقش مهمی دارد به همین دلیل دین اسلام به خانواده اهمیت زیادی داد. در خانه هر چیز جای معینی دارد و باید هر وسیله ایی در جای معین قرار گرفته باشد هر کار وقت مخصوصی دارد که در این درس اشاره به کار های روزانه و شب شده است وقت های نماز خواندن درس خواندن و اشاره به این شده است که ما باید در زندگی خانوادگی نظم داشته باشیم.

درس هشتم امت اسلامی پایه چهارم

در این درس خانواده در معنای گسترده توضیح داده شده است همه مسلمانان که در کشور های مختلف جهان زندگی می کنند را به عنوان اعضای خانواده بسیار بزرگ معرفی کرده که این خانواده امت اسلامی نام دارد .

که در این خانواده نیز همه مسلمانان وظیفه مشخصی دارند و هر کدام به وظیفه خود عمل می کنند و همه رو به یک قبله واحدی وی ایستند چه اعم از سیاه پوست و چه فارس و ترک و عرب و ..... یک خانواده امت اسلامی هستند .

از کل به جز :

شیوه دیگر تا زماندهی عمودی تنظیم مطالب از مفاهیم کلی به مفاهیم جزئی می باشد که کلی ترین مفاهیم در رأس هرم و مفاهیم جزئی در سطوح پایین تر یعنی در قاعده هرم قرار دارد. در درس اول خانواده که مربوط به پایه چهارم است ابتدا مفهوم خانواده قرار گرفته و سپس اعضای خانواده و چگونگی تشکیل آن توضیح داده شده و سپس مطالب جزئی تر مثل پدر بزرگ ، مادر بزرگ ، نیاز های خانواده و خانواده کم جمعیت و پر جمعیت اشاره شده است پس در این درس اصول کل به جز رعایت شده که خانواده در رأس هرم و اعضای خانواده در میانه هرم و نیاز های خانواده و مشکلات آنرا کم مربوط به جمعیت زیاد است در پایین ترین سلسله قرار گرفته است .

در درس دوم که زندگی خانوادگی نام دارد اصول کل به جز رعایت نشده است در این قسمت به وظایف هر یک از اعضای خانواده اشاره شده و به همکاری میان اعضای خانواده و اینکه هر چیزی در جای معین خود قرار بگیرد و هر کاری در زمان مخصوص خود انجام می گیرد که به مفهوم نظم اشاره شده است ولی اگر بخواهیم درس ( 1 ) و ( 2 ) را با هم تلفیق کنیم چون خانواده در درس اول به صورت کلی معرفی شده است و در درس دوم به وظایف آنها اشاره شده است پس اصول کلی به جز رعایت شده است .

در درس 8 که مربوط به امت اسلامی می باشد ابتدا همه مسلمانان را به عنوان اعضای خانواده انت اسلامی معرفی گروه سپس به وظایف و متحد بودن و همکاری آنها اشاره شد و سپس در این درس نیز اصول کل به جز واضح و روشن است .

عینی به ذهنی

تفکر عینی تفکر مربوط و امور محسوس و ملموس است

در درس اول پایه چهارم خانواده موضوع با یک تصویر عنوان شروع کرده که اعضای خانواده را نشان داده که از پدر مادر فرزند پدر بزرگ مادربزرگ تشکیل شده است ولی اگر به جای این تصویر از تصویر های متنوع می کرد برای بچه بیشتر عینی و ملموس تر بود که در این عکس ها تصویر  یک خانواده ای را نشان می داند که یک دختر و یک پسر داشت و یا یک خانواده ای را نقاشی می کرد که عکس مادر بزرگ در آن بود و در صفحه دیگر تصویر خانواده های پر جمعیت و کم جمعیت نشان داده شده که در این تصویر کودک به صورت عینی مشکلات خانواده های پر جمعیت و کم جمعیت را میبیند پس در این درس اصول عینی به ذهن رعایت شده است .

در درس دوم پایه چهارم زندگی خانوادگی تصویر عنوانی به صورت واضح نشان داده که هر کس در خانه وظیفه ای بر عهده دارد و همگی با هم همکاری می کنند در صفحات بعدی نیز تصاویر عنوانی به صورت گویا در مورد اینکه همه چیز جای مخصوصی دارد و هر کاری نیز زمان به خصوصی دارد کشیده شده و بدین لحاظ اصول عینی به ذهنی رعایت شده است .

پایه پنجم تعلیمات اجتماعی

در درس اول استقلال آزادی جمهوری اسلامی

در این درس کشور را مانند یک خانواده در نظر گرفته که افراد باید متحد هستند استقلال دارند و از آزادی عملی بیشتری بر خوردار می باشند و در این جا به این نکته اشاره شده است که همان طور که ما دوست نداریم افراد دیگری در کارهای مسائل خانواده دخالت کند و به جای خانواده تصمیم بگیرند در مسائل کشور نیز دوست نداریم کشور یگانه در مسائل و امور کشور که همچون خانواده می باشد تصمیم بگیرند در کشور نیز همان خانواده قوانینی بر آن حاکم است در کشور آزادی وجود دارد همان طور که در خانواده وجود دارد ولی این آزادی به این معنا نیست که هر کس هر کاری دلش خواست انجام دهد اینکه طبق قانون هر کس وظیفه خود را باید انجام بدهد درخانواده اداره کردن خانه بر عهده پدر و مادر می باشد ولی در کشور اداره کردن بر عهده مسئولان اجرایی از جمله رهبر می باشد .

 

 

از کل به جزء

در این درس به استقلال و آزادی در یک کشور اشاره شده است سپس از آن به عنوان یک خانواده یاد شده خانواده در اینجا به عنوان جزئی از مفهوم استقلال آمده که خود این استقلال و آزادی یک مفهوم کلی است و سپس به قوانین و مقررات مشرک در خانواده و کشور اشاره شده است که استقلال به مفهوم کلی در رأس هرم قرار دارند و خانواده به عنوان جزئی از موضوع در پایین هرم قرار گرفته است .

عینی به ذهنی

این درس با تصویر عنوان راهپیمایی مدام آغاز شده که نشانگر یکپارچکی و وحدت آنها است که برای فراگیر ملموس و عینی تر بوده و قابل درک برای کودک می باشد ولی اگر در کنار این عکس ، تصویر خانواده که در قالب همکاری و یکپارچگی نیز نشان داده می شد کودک بهتر می توانست همکاری در خانواده را با همکاری در کشور تلفیق کند و به روشنی و گویایی بیشتر درک کند .

با توجه به نیاز فراگیر

فهمیدن استقلال و آزادی که در کشور وجود دارد و استقلال و آزادی و یکپارچگی که در خانواده وجود دارد نیاز کودک است و در این درس بیشتر این موضوع به صورت آشکار و به گونه ایی که قابل درک برای فراگیر باشد توضیح داده شده است و فراگیر با قوانین موجود در هر دو مبحث آشنا می شود و این درس با توجه به نیاز کودک طراحی شده است .

در درس هشتم پایه چهارم که مربوط به امت اسلامی است با تصویر عنوان که مربوط به خانه کعبه است کاملاً نشان داده شده است که تمامی مسلمانان چه سیاه پوست و چه سیاه پوست و چه کرد و ترک و فارس زبان همدلی به عنوان یک خانواده که امت اسلامی نام نهاد شده است می باشد پس این درس نیز اصول عینی به ذهنی رعایت شده است .

اصول بر اساس نیازهای و علایق فراگیر

 رعایت شده است چون فراگیر علاقمند است که بفهمد خانواده یعنی چه ؟ از چه چیز هایی تشکیل شده چه کارها و وظایفی دارند نیاز های خانواده را چه کسانی تأمین می کنند همه اینها با توجه به علایق فراگیر می باشد در درس 8 نیز چون همه مسلمانان به عنوان خانواده می باشد که فراگیر می فهمد که همه مسلمانان جهان یک خدای واحد دارند و به یک قبله نماز می خوانند و همه تنها یک کتاب آسمانی به نام قرآن دارند.

اصول مارپیچی

از آنجایی که در شیوه مارپیچی که به روش تنظیم محتوا استوار است و تعدادی مفاهیم ، عقاید یا موضوعهای اساسی در طول برنامه درسی که به صورت تدریجی ارائه می شود به طوری که الزامی برای طرح تمامی زمینه مورد یادگیری به طور کامل وجود ندارد و دانش آموزان با جنبه های معین موضوعات آشنا می شوند و موقغیت مقتضی برای برخورد دوباره و تکراری آنها در اشکال کامل تر و پیچیده تر در طول سالهای تحصیلی فراهم می شود و باعث می شود زمینه های عمیق تر مطالعات برای دانش آموزان فراهم شود . این اصول در سه پایه رعایت شده است چون در پایه سوم خانواده  آمده و در پایه چهارم بر روی بحث خانواده و ، وظایف خانواده اشاره شده است و در پایه پنجم به صورت کامل و کلی تر استقلال یکپارچگی بودن کشور مثل خانواده اشاره شد و که این مطلب به صورت تدریجی نشان داده شده است ( از پایه سوم تا پنجم )

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392ساعت 18:31  توسط   | 

سازمان دهی عمودی 2

علوم( مبحث گیاهان )

در پایه اول :

 1- عینی به ذهنی       چون در پایه اول با استفاده از اشکال و تصاویر رنگی بصورت کامل آموزش آغاز گردید و دانش آموز بعد از مشاهده کامل شکل بصورت عینی بر اثر تکرار و تمرین به مرحله ذهنی خواهد رسید.

 

2- کلی به جزئی         بر طبق نظریه نواک ابتدا به بیان مفاهیم کلی پرداخته و سپس به جزئیات اشاره کرده است . یعنی ابتدا با اشاره به طبیعت به کل پرداخته و سپس با اشاره به کل و اجزاء مختلف آن به جزئیات می پردازد .

 

نکته : در این پایه می توان گفت به نوعی روش مارپیچی وجود دارد زیرا با اشاره به اندوخته های قبلی دانش آموز موارد جدید سلسله وار به آن افزوده می شود .

 

آموخته های قبلی دانش آموز   طبیعت                    گل               اجزاء گل

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در پایه دوم

 ( گیاهان «گل میوه دانه » )

 

1- ساده به مشکل         شروع درس با تکیه بر موارد گفته شده در پایه اول یعنی معرفی اجزاء گیاه با استفاده از تصاویر و در پایه دوم شرح وظایف این اجزاء و مراحل تشکیل میوه با استفاده از آزمایش و شکل پرداخته است

 

2- کلی به جزئی        یعنی مطالب کل در راس قرار گرفته و مطالب جزئی در پایین(طبق نظریه نواک )

پرتقال

دانه

 

ساقه

 

پوست

 
 


 

                                                      گل                      میوه

 

3- سازماندهی مارپیچی         چون در پایه اول به معرفی گیاه پرداخته و در پایه دوم به تکمیل مطالب یعنی وظایف هر یک از اجزاء تاکید داشته است در نتیجه می توان گفت از این روش استفده کرده و برای بیان این موضوع از مثالها و آزمایشهایی نیز مدد جسته است

 

4- عینی به ذهنی         در این پایه نیز ابتدا با استفاه از تصاویر بزرگ  و گویا از گل و میوه و دانه و سایر ......... به معرفی و بیان مفهوم پرداخته و در کنار آن آرام آرام از توضیحات نوشتاری استفاده جسته است .

 

 

 

 

 

 

در پایه سوم

 ( گوناگونی گیاهان )

در این پایه دانش آموز گیاهان را به عنوان موجوداتی پرارزش می شناسد و از طریق جمع آوری اطلاعات و بحث و گفتگو و آزمایشهایی به ارزش گیاهان خواکی و غیرخوراکی در صنعت پی می برد .

 

1- عینی به ذهنی          به دلیل استفاده از تصاویر و اشکال و ارتباط این تصاویر و اشکال با آموخته های قبلی و بعد خود از سازماندهی عینی به ذهنی پرداخته است

 

2- ساده به مشکل         به دلیل ارتباط با مطالب قبلی و افزودن مطالب جدیدتر و تازه تر به مطالب قبلی که هر صفحه از کتاب نسبت به صفحه بعد آن ساده تر و راحت جلوه می نماید می توان گفت از سازماندهی ساده به مشکل استفاده گردیده است .

 

3-کل به جزء        به عنوان مثال اول به معرفی گیاهان دانه دار پرداخته و سپس به تقسیم بندی جزئیات

                                                  تک قسمتی

آن گیاهان دانه دار به دوقسمت    

                                                  دو قسمتی

 

4- سازماندهی مارپیچی          در پایه اول به معرفی گیاه

                                          در پایه دوم به معرفی قسمتهای مختلف گیاه

                                          در پایه سوم به بیان وظایف هر یک از این اجزاء پرداخته است

گیاه

ریشه ساقه میوه

انوع ریشه ها و میوه های و ....... و کار آنان

 

 

 

 

علوم پایه چهارم

در این فصل دانش آموز علاوه بر مطالب 3 پایه پیشین به نحوه تولید یک گیاه و نیز موارد آفت زدایی و مراقبت های ویژه از یک گیاه و موارد استفاده از گیاهان در درمان اشاره گردیده است

 

1- عینی به ذهنی           طبق پایه های پیشین با استفاده از اشکال و تصاویر موجود و نیز مثالها و آزمایشهای طراحی شده در کنار تصاویر به درک و فهم راحتر مطالب کمک فراوانی می کند .

 

2- کلی به جزئی         ابتدا ارائه یک مفهوم کلی چون گیاه و جزئیات آن یعنی نحوه مراقبت از آن و آفت زدایی و نیز .......... اشاره شده است

 

گیاه

 
3- مارپیچی :                      

 


مورد استفاده در صنعت                  دارویی

معرفی گیاه                معرفی قسمتهای مختلف گیاه           وظایف هر یک از اعضاء و چگونگی مراقبت از گیاها و موارد مصرف

مطالب به صورت زنجیر مانند هر کدام تکمیل کننده مطالب قبلی خویش می باشند .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

علوم پایه پنجم

در پایه پنجم دانش آموز با انجام فعالیت هایی با اجرای تشکیل دهنده خاک و چگونگی و میزان نفوذ آب در خاک و نیز گیاه خاک و میزان رشد گیاه در خاکهای مختلف آشنا می شوند .

 

1- از کل به جزء            چون ابتدا با معرفی اجزاء تشکیل دهنده خاک به عنوان یک مفهوم کلی به جزئیات ریز و دیگر یعنی تشکیل گیاه خاک و سرعت نفوذ آب و میزان رشد گیاه در خاکهای مختلف اشاره کرده است .

 

2- مارپیچی           سلسله وار مطالب گنجانده شده در این پایه نیز به مجموع مطالب 4 پایه قبل ارتباط دارند و تکمیل کننده آنان می باشند . با این تفاوت که در این پایه به صورت گسترده تری به مبحث گیاهان اشاره گردیده ( عوامل موثر با رشد گیاه )

 

3- ساده به مشکل          موضوعات گنجانده شده در این مبحث به صورت سازماندهی ساده به مشکل نیز ارائه گردیده آرام آرام دانش آموز خود با انجام فعالیتهایی به ارزش اثربخش خاک و گیاه خاک .......... پی می برند .

 

در ابتدا فقط بااجزاء تشکیل دهنده خاک آشنا می شود سپس به میزان نفوذ آب در خاک پی می برد و بعد از آن به میزان رشد گیاه در خاک های مختلف و ............. یعنی رفته رفته مطالب جدید و پیچیده تری به مطالب اولیه افزوده می شود و همانند سازماندهی مارپیچی که سلسله وار در 5 پایه به چشم می خورد .

 

     در پایان  مبحث گیاهان در هر 5 پایه بصورت یک سازماندهی مارپیچی کل به جزء ارائه گردیده

      است .

 

 

 

ریاضی

 ( مبحث تقارن )

در پایه اول

 

عینی به ذهنی        در این پایه هیچ اسمی از مبحث تقارن به میان نیامده و دانش آموز فقط به عنوان یک نقاشی و تصویر برای رنگ آمیزی آشنا می شود

 

در پایه دوم

 

عینی به ذهنی         استفاده از تصاویر برای رنگ آمیزی و سپردن به ذهن ( نوعی بازی رنگ )

 

ساده به مشکل         علاوه بر رنگ آمیزی موضوع کمی پیچیده تر می شود یعنی تکمیل کردن نصف دیگر شکل و نقاشی و رنگ آمیزی آن و پی بردن به مفهوم تقارن بدون بیان معلم

در پایه سوم

 

عینی به ذهنی          طبق نظریه پیاژه به دلیل استفاده از تصاویر رنگین و جذاب در کتاب دانش آموز خود به تفکر انتزاعی خواهد رسید .

 

جزء به کل          در پایه سوم علاوه بر موارد گفته شده یعنی رنگ آمیزی تکمیل کردن نصف دیگر

 شکل به ساخت شکل تقارن دار توسط دانش آموز پرداخته و نیز تمیز دادن شکلهای تقارن دار از غیر

 تقارن

مارپیچی :

در پایه اول : فقط رنگ آمیزی

در پایه دوم علاوه بر رنگ آمیزی تکمیل کردن

در پایه سوم ساخت شکل های تقارن دار

 

در پایه چهارم

 

جزء به کل           در این پایه از صفحات اول این مبحث با شروع شکلهای ساده  آغاز و رفته رفته این مبحث در شکلهای پیچیده و غیرهندسی بیان شده اند.

 

مارپیچی          مطالب در این پایه صفحه به صفحه به یکدیگر مرتبط و تکمیل کننده هم می باشند چنانچه با یک تعریف از خط تقارون حلقه ای جدید به مفاهیم قبلی هم در این پایه و در پایه های قبلی افزوده است .

 

در پایه پنجم

 

1- کل به جزء            ابتدا به معرفی تقارن پرداخته و سپس به تفکیک اشکال تقارن دار از غیر تقارن پرداخته

 

2- از عینی به ذهنی          زیرا هم در خود کتاب و با استفاده از تصاویر زیبا و قابل فهم به ارائه مفهوم در کنار مطالب پرداخته و هم در 5 پایه به صورت کاملا شخصی مطالب از عینی به ذهنی تکمیل تر گردیده اند .

 

مثال ابتدا از یک رنگ آمیزی به صورت عینی و در پایان به تعریف خط تقارن و کاربرد در اشکال هندسی به صورت انتزاعی خواهد رسبد

 

 

 

 

 

 

رنگ آمیزی

 
3- مارپیچی :

 

تکمیل کردن همراه رنگ آمیزی

ساخت شکلهای تقارن دار

استفاره از خط تقارن در اشکال غیرهندسی و هندسی

تعریف خط تقارن

 

 

 

 

 

 

 

 

 


نکته : در پایان مفهوم تقارن در هر 5 پایه به صورت کلی از شیوه سازماندهی عینی به ذهنی و جزء به کل پیروی می کند .

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392ساعت 18:28  توسط   | 

سـازمانـدهـي عمــودي

 

 

سـازمانـدهـي

عمــودي

 

1- از كل به جزء

2- مارپيچي

3- ساده به مشكل

4- از نزديك به دور


علوم تجربي

 

مشخصة موضوع

عنوان: جانوران

موضوع از كتابهاي علوم تجربي تمامي پايه‌ها انتخاب شده است.

مفاهيم: اهميت جانوران براي زندگي ما و تاريخچة جانوران

 

سال اول

 

سال دوم

 

سال سوم

 

سال چهارم

 

سال پنجم

جانوران شكل‌ها و اندازه‌هاي گوناگون دارند.

بعضي مهاجرت مي‌كنند.

بعضي از جانوران ز بعضي ديگر و بعضي گياه مي‌خورند.

 

محل زندگي جانوران

پوشش بدن جانوران

بعضي سخت و محكم

بعضي نرم است

 

جانوران نياز به جا و مكان مناسب دارند؛

نياز به غذا و هوا هم دارند؛

جانوران مهره دار و بي مهره هستند.

دو زيست هم هستند.

 

گروهي از جانوران بندپايان هستند.

تقريباً در همه جا هستند.

بندپايان فراوان‌ترين جانوران روي زمين‌اند.

 

با مطالعه سنگهاي رسوبي به نوع جانوراني كه زماني روي زمين زندگي مي كرده‌اند و امروز از بين رفته‌اند اطلاعاتي بدست آورند.

 

علوم تجربي پايه اول ابتدايي

ساده به مشكل

موضوع : جانور

موضوع جانوران ـ از ساده به مشكل مطرح شده ـ زيرا ابتدا ما تصاوير مناسب دانش آموزان را با انواع جانوران آشنا مي‌سازيم بعد به اينكه شكل‌ها و اندازه‌هاي گوناگوني داشته اشاره شده و بعد مطالب اشاره به اين داشته كه ابتدا به صورت ساده و آشنايي با خود جانوران بوده و نهايتاً مفهوم كلي و پيچيدة آن يعني جانوران اهلي و وحشي و موارد استفاده از جانوران اهلي اشاره شده است.

 

كل به جزء

مطالب از كل به جزء مطرح شده:

جانوران

جانوران شكل‌ها و اندازه‌هاي گوناگون دارند.

جانوران به شكل‌هاي مختلف حركت مي‌كنند.

بعضي از جانوران مهاجرت مي‌كنند.

استفاده از حيوانات اهلي

شير، ماست، پوست، گوشت و ...

 

 

 

 

 

 

 

 

 


اول بايد مفهوم سازي شود بعد مفهوم كلي گفته شده و در آخر به صورت جزئي اشاره شود شيوة كتاب مناسب است.


جانوران شكل‌ها و اندازه‌هاي گوناگون دارند.

 

جانوران به شكل‌هاي مختلف حركت مي‌كنند.


بعضي از جانوران مهاجرت مي‌كنند.

 


استفاده از حيوانات اهلي

 


عيني به ذهني

اين مفهوم ابتدا با مفاهيم ملموس و عيني مانند وجود جانوران در اطراف ما و بازي بچه‌ها با آنان آغاز نموده بعد به صورت انتزاعي‌تر مانند مزرعه‌ها و حيوانات و ... پرداخته و مطالب از محيط نزديك دانش آموز شروع و به محيط دورتر ختم شده است و چون در اين سن دانش آموز مطالب را به صورت عيني مي‌آموزد استفاده از مثال‌هايي از زندگي واقعي آنان و تصاوير متنوع به جا و لازم مي‌باشد.

 

سازماندهي براساس نيازهاي فراگير

در اين نوع سازماندهي ـ از علائق فراگير آغاز شده و به رشته‌هاي علمي مي‌رسيم.

1- علائق مطرح شدة دانش آموز مطرح است مثل آوردن حيوانات و يا ساختن آنها و ...

2- علائق فراگير به صورت گسترده

استفاده از پوست ـ گوشت و ... از جانواران


علوم تجربي پايه دوم ابتدايي

محل زندگي جانوران و گياهان

زندگي جنگل

زندگي در آب                     زندگي در بيابان

 

ساده به مشكل

در صفحة اول درس تصويري است كه جانوران در آنجا زندگي مي‌كنند، سپس مفاهيم ساده مانند جانوراني كه در خشكي زندگي مي‌كنند و جانوراني در اب زندگي مي‌كنند اشاره شده و سپس مفاهيم پيچيده‌تر مانند پوشش بدن جانوران چگونه است اشاره مي‌شود.

 

كل به جزء

مطالب از كل به جزء مطرح شده:

جانوران

محل زندگي جانوران

زندگي در جنگل

زندگي در آب

پوشش بدن جانوران

زندگي در بيابان

 

 

 

 

 

 

 

 

 


ابتدا در كليت اينكه جانوران بايد در يك مكاني زندگي كنند سپس اينكه پوشش جانوران مختلف است ـ سخت و محكم و نازك است اشاره شده است.

 

عيني به ذهني

با توجه به اينكه در كنار هر مفهوم تصوير آورده شده بنابراين تا حدودي براي دانش آموز ملموس است و پي در پي مطالب كامل‌تر شده است.

سازماندهي براساس نيازهاي فراگير

از علائق به رشته‌هاي علمي

با توجه به اينكه همه بچه‌ها كنجكاو هستند ودر ابتداي درس تصوير آمده است به صورت وسيع به علائق دانش آموز توجه شده است و تصاوير باعث تحريك حس كنجكاوي دانش آموز شده و شرايطي بهتر جهت حل مسئله فراهم مي‌كند.


علوم تجربي پايه سوم ابتدايي

نيازهاي جانوران

نياز به جاي مناسب

نياز به لانه

بيشتر جانوران، در جاي مناسبي، براي خود و بچه‌هايشان لانه يا خانه درست مي‌كنند اما بعضي از جانوران، لانه يا خانه ندارند.

 

 

 

 

 

 

نياز به غذا

جانوران هم مانند انسان، براي حركت و رشد به غذا نياز دارند.

 


نياز به هوا

همه‌ي جانوران براي نفس كشيدن به هوا نياز دارند.

جانوران مهره دار


به جانوراني مانند اسب، مار و قورباغه مهره دار مي‌گويند. مهره داران در داخل بدن خود ، اسكلت دارند. اسكلت از جنس استخوان است و بدن را محكم نگه مي‌دارد. مهمترين قسمت اسكلت ستون مهره است

 

 

ماهي‌ها

ماهي‌ها به كمك باله‌هاي خود در آب شنا مي‌كنند. پوست بيشتر ماهي‌ها پولك‌دار و لغزنده است. ماهي‌ها در دو طرف سر خود، آبشش دارند. آنها به كمك آبشش، تنفس مي‌كنند. ماهي‌ها تخم ريزي مي‌كنند و از هر تخم، يك ماهي به وجود مي‌آيد.

 


دوزيستان

قورباغه‌ها از گروه دوزيستان‌اند. جانوران دو زيست در آب تخم ريزي مي‌كنند؛ از هر تخم قورباغه، يك نوزاد بيرون مي‌ايد كه شبيه قورباغه نيست. نوزاد قورباغه باله و آبشش دارد اما كم كم رشد مي‌كند و داراي شش مي‌شود؛ بنابراين، بعد از اين كه نوزاد به يك قورباغه‌ي كامل تبديل شد، بايد در خشكي زندگي كند.

 

خزندگان

به جانوراني مانند مار، سوسمار و لاك پشت خزنده مي‌گويند. خزندگان هنگام حركت، شكم خود را روي زمين مي‌كشند. روي بدن خزندگان از پولك پوشيده شده است. همه‌ي خزندگان با شش نفس مي‌كشند. بعضي از آنها ـ مانند لاك پشت‌هاي آبي ـ در دريا زندگي مي‌كنند اما چون آبشش ندارند، براي نفس كشيدن، به سطح آب مي‌آيند. خزندگان، تخم گذارند.

پرندگان

بدن پرندگان از پر پوشيده شده است. پرندگان منقار دارند و از آنه، براي برچيدن دانه يا خوردن غذا استفاده مي‌كنند. پرندگان تخم مي‌گذارند و روي تخم‌هاي خود مي‌خوابند.

 

 

ساده به مشكل

در اين درس ابتدا نيازهاي جانوران به صورت ساده معرفي شده است و سپس به عنوان جانوران مهره دار ـ ماهي‌ها ـ دوزيستان ـ خزندگان ـ پرندگان ـ پستانداران تا رفته رفته مشكل‌تر مي‌شود ـ اشاره شده است.

 

كل به جزء

جانوران مهره‌دار

مهره دار

ماهي‌ها

دوزيستان

پستانداران

خزندگان

پرندگان

 

 

 

 

 

 

 

 

 


ابتدا در كليت تصوير درياها و خشكي آورده شده و ابتدا مفهوم نيازهاي جانوران مفهوم سازي شده است سپس به جزئيات يعني نياز به جاي مناسب ـ نياز به لانه ـ نياز به غذا ـ نياز به هوا و نياز به آب و همكاري اشاره شده است.

 

 

عيني به ذهني

در كنار هر مفهوم تصاويري متناسب با آن مفهوم آورده شده است و آنرا براي دانش آموز ملموس كرده است با توجه به اينكه دانش آموز ممكن است انواع جانوران را در محل زندگي خود مخصوصاً (در محيط‌هاي روستايي) ديده باشد ـ بنابراين مفاهيم را از محيط نزديك دانش آموز شروع و به مفاهيم دورتر و انتزاعي منتهي گرديده است.

 

سازماندهي براساس نيازهاي فراگير

محيط اجتماعي

در مورد اين مفهوم به صورت تدريجي توسعه يافته است از محيط نزديك آغاز شده و به محيط دورتر ختم شده است.


علوم تجربي پايه چهارم ابتدايي

با جانوران مهره‌دار، يعني ماهي‌ها، دوزيستان، خزنده‌ها، پرنده‌ها و پستان داران، آشنا شديد. مي‌دانيد كه در بدن اين جانوران، اسكلتي از جنس استخوان وجود دارد اما در بدن گره بزرگي از جانوران، اسكلتي از جنس استخوان وجود دارد اما در بدن گروه بزرگي از جانوران، اسكلت استخواني وجود دارند. اين گروه از جانوران را كه اسكلت استخواني ندارند، بي مهره مي‌ناميم. كيسه تنان، نرم تنان، خارتنان، اسفنج‌ها، كرم‌ها و بندپايان از بي مهره‌ها هستند.

كرم‌ها

در گروه كرم‌ها، جانوران بسيار گوناگوني وجود دارد؛  به همين علت، جانورشناس اين گروه اين گروه به گروه‌هاي كوچك‌تري طبقه بندي مي‌كنند.

دانشمندان كرم‌ها را از روي شكل آنها به سه گروه تقسيم كرده‌اند: كرم‌هاي پهن، كرم‌هاي لوله‌اي و كرم‌هاي حلقوي.

كرم‌هاي پهن: بدن كرم‌ها از قطعه‌هاي پهني درست شده است. يكي از اين كرم‌ها، كرم كدوست كه انواع گوناگوني دارد. يك نوع كرم كدو، در روده‌ي انسان به صورت انگل زندگي مي‌كند. به موجودي كه غذاي خود را از بدن موجود زنده‌ي ديگر مي‌گيرد، انگل مي‌گويند.

كرم‌هاي لوله‌اي: اين كرم‌ها، بدن باريكي دارند، يكي از انواع اين كرم‌ها، آسكاريس است كه در رودة انسان زندگي مي‌كند و از آنجا غذا مي‌گيرد. اين كرم در داخل روده تخم ريزي مي‌كند. تخم‌ها همراه با مدفوع خارج مي‌شوند و محيط را آلوده مي‌كنند.

تخم آسكاريس با آشاميدن آب آلوده يا خوردن سبزي‌ها و ميوه‌هايي كه خوب شسته و ضدعفوني نشده باشند، وارد روده مي‌شود. سپس در روده رشد مي‌كند و غذاي گوارش شده‌ي انسان را مي‌خورد.

يكي ديگر از كرم‌هاي لوله‌اي انگل، كرمك است. كرمك در انتهاي لوله‌ي گوارش انسان و به خصوص كودكان، زندگي مي‌كند و خارش‌هاي شديدي را به وجود مي‌آورد. كودكان، بيشتر به اين انگل دچار مي‌شوند.

كرم‌هاي حلقوي : بدن اين كرم‌ها از حلقه‌هاي زيادي درست شده است. كرم خاكي يكي از كرم‌هاي حلقوي است.

كرم خاكي براي يافتن غذا در خاك حركت مي‌كند و با حركت خود، سوراخ‌هايي را در خاك به وجود مي‌آورد. كرم خاكي براي باغچه و زمين كشاورزي مفيد است؛ زيرا خاك را جا به جا مي‌كند و باعث مي‌شود كه هوا به آن برسد.

بندپايان : مورچه، زنبور، پروانه، خرچنگ، هزارپا و عنكبوت از گروه بندپايان‌اند. تقريباً در همه جا مي‌توانيد بندپايان را پيدا كنيد. نمونه‌هاي آنها در جنگل، دريا، خانه‌ها و حتي روي پوست جانوران و تنه‌ي درختان فراوان است. بندپايان، فراوان‌ترين جانوران روي زمين‌اند.

 

ساده به مشكل

ابتدا جانوران كه در اطراف ما وجود دارد اشاره شده كه مفاهيمي ساده مي‌باشد و سپس به انواع جانوران (مهره دار و بي مهره و ماهي‌ها و خزنده‌ها و دوزيستان و پرنده و پستانداران و ... اشاره شده كه مفاهيمي مشكل و پيچيده مي‌باشند مطرح شده است.

 

 


كل به جزء

جانوران بي‌مهره

كيسه تنان

نرم تنان

خارتنان

بندپايان

اسفنج‌ها

كرم‌ها

 

 

 

 

 

 

 

 


عيني به ذهني

در اين مورد كتاب شيوة بسيار جالب به كار بسته است و براي ملموس نمودن مفهوم جانوران بي‌مهره از انواع مثال‌ها و شكل‌ها و آزمايشات استفاده شده است و اين مفهوم را عيني‌تر كرده است.

 

سازماندهي براساس نيازهاي فراگير

از علائق به رشته‌هاي علمي

در ابتداي درس تصاويري كه هست دانش آموزان را به جمع آوري جانوران بي مهره و ... وادار مي‌كند و رفته رفته به وسعت موضوع افزوده و از جنبه‌هاي مختلف موضوع را به صورت علمي تشريح مي‌كنند.


علوم تجربي پايه پنجم ابتدايي

تاريخچه زمين

 

فسيل

به آثاري كه از جانداران بسيار قديمي در سنگ‌ها باقي مانده‌ است، فسيل (سنگواره) مي‌گويند. فسيل‌ها يا مانند استخوان و دندان، قسمت‌هايي از بدن جان‌دار قديمي‌اند يا مانند رد پا، اثري از بدن جان دارند.براي تشكيل بعضي از فسيل‌ها، ميليون‌ها سال زمان لازم است.

 


تاريخچه‌ي جانداران

زمين شناسان با مطالعه‌ي فسيل‌ها به اين نتيجه رسيده‌اند كه زندگي در دريا شروع شده است. ابتدا، موجوداتي كه بدن آنها فقط يك سلول داشت، به وجود آمدند؛ سپس، نوبت به جانوران بي مهره رسيد. پس از ميليونها سال، اولين مهره داران ـ يعني ماهي‌ها ـ در درياها فراوان شدند. با پيدا شدن گياهان، زندگي بر روي خشكي‌ها آغاز شد و كم كم، جانوران هم روي خكي‌ها ظاهر شدند.

سپس، آب و هواي كره‌ي زمين چنان تغيير كرد كه محيط مناسبي براي رشد خزندگان به وجود آمد، در اين ميان خزندگان، بسيار فراوان و گوناگون شدند. طول بعضي از آنها به 30 متر مي‌رسيد. به اين خزندگان بزرگ، دايناسور مي‌گويند كه به معناي سوسمار ترسناك است. دايناسورها در حدود 65 ميليون سال پيش از بين رفتند.

بعد از نابودي دايناسورها، پرندگان و پستانداران، فراوان شدند. در اين زمان، گياهان نيز زيادتر شدند و جنگل‌هاي وسيعي  به وجود آمدند.

 

3

ساده به مشكل

با توجه به اينكه در مفهوم تاريخچه زمين ـ تاريخچة جانداران، موارد ساده معرفي شده از ساده شروع و به مشكل رسيده است.

 

كل به جزء

تاريخچه‌ي زمين

استفاده از فسيل

تاريخچه‌ي جانداران

اولين مهره داران ماهيها بودند

 

 

 

 

 

 

 

 


عيني به ذهني

ابتداي درس تصويري از جانوران روي زمين ـ دايناسورها و ... آورده شده است و قسمت‌هاي مختلف آن نوشته شده است كه آنرا ملموس كرده است بنابراين مفهوم را از نزديك به مفاهيم دور رسانده است.

 

سازماندهي براساس نيازهاي فراگير

از علائق به رشته‌هاي علمي

استفاده از مثالهاي ساده و تدريس مناسب اين درس با كمك شيوه‌هاي مناسب و مجسم نمودن هر چه بيشتر اين مفهوم بر يادگيري دانش آموز افزوده و مفاهيم را با علائق آنان هماهنگ خواهد نمود.

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392ساعت 18:25  توسط   |